(Inter)ACTIE tijdens online onderwijsmomenten

8 april 2021
Kim Noordermeer
5 minuten leestijd

We geven sinds vorig jaar maart vooral online les. Waar het in het begin vooral behelpen was omdat we nog niet gewend waren aan deze vorm van lesgeven zijn we nu wel toe aan iets meer (inter)ACTIE! 

Veel studenten vinden het thuis leren vermoeiend, eenzaam en missen de interactie tijdens werkgroepen. Helaas kan je niet alles online doen wat je normaal live in het klaslokaal zou doen. Maar, er zijn wel flink wat alternatieven te bedenken! 

Afwisseling, interactie en verschillende werkvormen zijn hierbij de magische woorden. In deze blog neem ik je graag mee in de verschillende veel gehoorde uitdagingen en groot gemis tijdens online onderwijsmomenten. Daarbij bied ik je een aantal praktische oplossingen om mee te experimenteren tijdens je lessen.

Reacties peilen 

Veel docenten geven aan dat het soms lastig te peilen is wat studenten van een presentatie, een antwoord, idee of een stelling vinden. Door de camera ontbreekt natuurlijk een deel van de non-verbale communicatie. Dit kan je opvangen door bijvoorbeeld een kleur(kaartjes) of kaartjes met emoticons in te zetten: studenten houden een kaartje of iets anders uit hun huis met een afgesproken kleur omhoog waardoor jij de reactie kan peilen. Maar Teams maakt dit nog een stapje gemakkelijker met “Live reacties”. 

Meer focus aanbrengen 

Het is stiekem ontzettend leuk om in alle (huis)kamers mee te kunnen kijken door middel van de verschillende video’s, al kan het ook een onrustig beeld geven of afleiden tijdens de lessen. 

Ik verwijs je graag nog even naar de blog van mijn collega Nadine Lammers over de Together mode in Teams. Met deze optie zitten jij en je studenten niet meer ‘opgesloten’ in je eigen schermpje, maar zitten jullie samen in een virtuele ruimte. Je wordt losgeknipt van je achtergrond en tussen je studenten in een gezamenlijke achtergrond geplaatst. De grenzen tussen de verschillende werkplekken vervagen, en even is het alsof jullie echt samen zijn!  

Interactieve vorm van vraag en antwoord 

Vragenrondjes kunnen veel tijd in beslag nemen en op den duur wat saai worden waardoor studenten die niet aan het woord zijn sneller afhaken. Om die reden is het aan te raden gebruik te maken van interactieve tools om vragen en wensen te inventariseren. 

  • Maak slim gebruik maken van bijvoorbeeld de vergaderchat of een tool als Mentimeter.
    In dit artikel lees je meer over Mentimeter. 
  • Zet Microsoft Forms in wanneer je een korte vraag wilt stellen in Microsoft Teams, of gebruik wilt maken van een poll of een stelling. Zo zorg je er voor dat je op een snelle manier informatie ophaalt en niet alleen informatie aan het zenden bent. Het zorgt voor interactie en de opgehaalde informatie kun je meteen toepassen in je les. Je leest hier hoe je dit kan doen.
  • Wissel werkvormen af. Lees deze blog eens over dynamische overleggen of deze blog over online brainstormen voor inspiratie. 
Afbeelding met tekst, teken

Automatisch gegenereerde beschrijving

Samenwerken in kleine groepjes 

Wanneer je fysiek samen bent in een klaslokaal, zet je studenten regelmatig aan het werk in kleine groepjes. Dit kan zijn om samen te werken aan een opdracht of om te brainstormen. Ook deze werkvorm zorgt voor afwisseling tijdens je lessen. Veel online vergadertools bieden gelukkig de oplossing: break-out rooms. Je verdeelt de studenten over aparte videovergaderingen, waar ze gezamenlijk aan de slag kunnen met de opdracht. Als docent heb je de mogelijkheid om langs te lopen bij de groepjes, zoals je dat ook in je fysieke klaslokaal zou doen. 

Onderzoek welke tools er nog meer beschikbaar zijn voor online brainstormen, zoals Microsoft WhiteboardMiro of Mural.

Om groepen in te delen, kan je bijvoorbeeld werken met verschillende achtergronden. Laat studenten hun achtergrond aanpassen zodat het duidelijk is in welk groepje ze zitten of stel een achtergrond in per thema. Werk je met bepaalde afgebakende rollen? Laat studenten hun achtergrond afstemmen met een rol: zo is het in één oogopslag duidelijk wie welke rol heeft tijdens een opdracht. Zo deed ik onlangs mee aan een online game maar ik bijvoorbeeld in de machinekamer van een ruimteschip werkte. Door de achtergrond hierin aan te passen was dit voor mijn medespelers direct duidelijk. 

Fysiek en online combineren

Constant naar je beeldscherm kijken is vermoeiend. Het kan het een uitdaging zijn om voldoende afwisseling te creëren tijdens een online les. Zet in op meer interactie met een knipoog, door fysiek en online te combineren. Het zorgt voor afwisseling en brengt ook meteen een ander sfeer voor de rest van de les. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Stel jezelf voor aan de hand van het schoeisel dat je nu aan hebt. Trek je schoen, pantoffel of sok uit 😉 en hou deze voor de camera terwijl je aan het woord bent. Dit levert ongetwijfeld hilarische taferelen op. Als je elkaar al kent kun je aan de hand van je schoeisel vertellen hoe je je vandaag voelt bijvoorbeeld. 
  • Laat studenten aan het einde van de les een voorwerp uit hun huis pakken dat symbool staat voor wat ze vandaag geleerd hebben. 
  • Tijdens de vele online sessies is iedereen wel toe aan een frisse neus. Als je met je studenten even wat ludieks wil doen, kun je een eenvoudige bingokaart samenstellen van 3×3 vakken waarmee je ‘buiten bingo’ gaat spelen. In elk vak staat een bepaald voorwerp, dier, geluid of gebeurtenis. Studenten mogen een vak wegstrepen als ze het tijdens het wandelen tegenkomen. Wie het eerst een rij van drie vol heeft, mag de bingokaart voor de volgende keer maken. 

Tot slot

Probeer en experimenteer. Kijk wat bij jou, je studenten en het doel van je lessen past. Alleen door uit te proberen en te vernieuwen blijven je online lessen leuk! Het is belangrijk om te oefenen en je lessen goed voor te bereiden, zodat de tools en werkvormen weinig geheimen voor je hebben tijdens je les. Zet de online tools klaar voordat je les begint en durf ermee aan de slag te gaan. Je kunt een online tool of werkvorm eerst samen met mede docenten uitproberen, zodat je je er wat zekerder over voelt. 

Denk je ook al na over de periode na corona? Wil je weer terug naar de oude situatie of kies je liever voor een hybride leeromgeving waar je gebruik maakt van blended learning? 

Wil je meer weten over dit onderwerp of een keertje met mij sparren? Dat kan! Neem contact op met Kim Noordermeer.